پس از تیرگان این بار به سراغ ماه امرداد خواهیم رفت و با هم از امرداد و جشن ها و آیین های این ماه می خوانیم .
نخست درباره نام امرداد که امروزه در همه جا با نام مرداد آن را می خوانیم و می شناسیم. این واژه که در اوستایی «امرتات»(ameretat) و در پهلوی امرداد(amordad)خوانده می شود به معنی جاودانگی و نمیرایی است که در برابر واژه ی مرداد که به معنی نابودی و نیستی است قرار می گیرد. از دیگر سو امرداد نام یکی از امشاسپندان در آیین مزدیسنا ( زرتشتی) است.
امرداد در باورهای ایرانیان در این جهان نگهبان گیاهان و رستنی ها به شمار می آید و کمال و دوام جهان معنوی نیز از این امشاسپند و امشاسپند خرداد است. درباره ی امشاسپندان به زودی و در نوشته های بعدیم خواهم نوشت.
این نام در اوستا و به ویژه در گاتها مظهر زوال ناپذیری و پایندگی خداوند است . از این رو این جشن را بیشتر در کنار چشمه سارها و باغها و مزرعه های خرم و دلنشین در دامن طبیعت برپا میکنند.
نیاکان ما در این روز به باغ ها و مزارع خرم می رفتند و پس از نیایش به درگاه اهورامزدا طی مراسمی این جشن را باشادی و سرور و در هوای پاک و در دامن طبیعت برگزار می کردند. این جشن امروزه تنها توسط زرتشتیان انجام می شود . . .
اما جشن ها و آیین های این ماه محدود به امردادگان نمی شود . در ادامه با چکیده ای از آیین ها و جشن های دیگر این ماه نیز آشنا خواهید شد :
* دهوا ربا (dehva rabba) عید بزرگ و اصلی منداییان ( پیروان حضرت یحیی که امروزه در جنوب غربی ایران زندگی می کنند) که جشن آغاز سال نو آنان است . در باورهای این مردم این روز روز بخشیده شدن گناهان حضرت آدم است. آیین ها و مراسمی که در این جشن وجود دارد آمیزه ای از ادیان ایرانی و ابراهیمی است.
* وارداوار (vardavar) یا جشن آب پاشی که یکی از جشن های بزرگ ارمنیان ایران می باشد . زمان برگزاری این جشن صد روز پس از عید پاک است. این جشن را از آن « استفیک» ایزد بانوی زیبایی و دلاوری می دانند.
* عید تادئوس : تادئوس یا قره کلیسا نخستین کلیسای مسیحیت در ایران است که در منطقه سرسبز و زیبای چالدران در شمال غربی کشور ساخته شده است . این کلیسا مزار تادئوس یکی از حواریون عیسی مسیح است. درهفت امرداد در پیرامون این کلیسا ارمنیهای بسیاری گرد هم می آیند و آیین های گوناگونی را به پا می دارند. همانطور که می دانید قره کلیسا در ماه گذشته به عنوان میراث جهانی در یونسکو به ثبت رسید.
* جشن فندق( در بخش هایی از استان قزوین) ، جشن می خواره ( در سغد و ورارود) ، جشن چله تابستان ، جشن میانه تابستان ، جشن عروج مریم و جشن خاچوراتس ( در میان ارمنیان ) ، جشن سال نو طبری و جشن سال نو دیلمی نیز از دیگر جشن های این ماه هستند.
